Monday, March 31, 2025

ఆరోగ్యానికి మేలు చేకూర్చే చిట్కాలు...

ఆరోగ్యానికి మేలు చేకూర్చే చిట్కాలు...


  1. గుడ్లు మెదడుకు మేలు చేస్తాయి.


 2. కిడ్నీలకు నీరు మేలు చేస్తుంది.


 3. క్యాబేజీ కాలేయానికి మేలు చేస్తుంది.


 4. దోసకాయ చర్మానికి మేలు చేస్తుంది.


 5. నారింజ పెద్దప్రేగుకు మంచిది.


 6. క్యారెట్ కళ్లకు మేలు చేస్తుంది.


 7. అల్లం ఊపిరితిత్తులకు మేలు చేస్తుంది.


 8. అవకాడో గుండెకు మంచిది.


 9. తాజా టమోటాలు ప్రోస్టేట్‌కు మేలు చేస్తాయి.


 10. రెడ్ బెల్ పెప్పర్ ఊపిరితిత్తులకు మంచిది.


 11. పచ్చి బఠానీలు ఎముకలకు మేలు చేస్తాయి.


 12. వ్యాయామం మీ మొత్తం ఆరోగ్యానికి మంచిది.


Saturday, March 29, 2025

ఉగాది తెలుగు నూతన సంవత్సరాది ..

 ఉగాది తెలుగు నూతన సంవత్సరాది 

భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాలలో గొప్ప ఉత్సాహంతో జరుపుకునే తెలుగు నూతన సంవత్సరం.  ఇది వసంత రుతువు ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది,  ఉగాది అనేది సంప్రదాయం, సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత మరియు ప్రకృతి చక్రాలకు లోతైన అనుసంధానం, ఇది తెలుగు మాట్లాడే ప్రజలలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన పండుగలలో ఒకటి.


 చారిత్రక మరియు జ్యోతిష్య ప్రాముఖ్యత

 హిందువుల చాంద్రమానంలోని మొదటి నెల చైత్ర మాసం మొదటి రోజున ఉగాది జరుపుకుంటారు.  జ్యోతిషశాస్త్ర లెక్కల ప్రకారం, సూర్యుడు మేష (మేషం) రాశిలోకి ప్రవేశిస్తాడని నమ్ముతారు, ఇది రాశిచక్రం యొక్క మొదటి సంకేతం.  ఇది విశ్వపరంగా  కొత్త ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.  ఈ పండుగకు ప్రాచీన హిందూ సంప్రదాయాలలో మూలాలు ఉన్నాయి, ఇవి వ్యవసాయ చక్రం ప్రారంభం మరియు వసంతకాలం ప్రారంభం, ప్రకృతి సమృద్ధిగా మరియు పచ్చగా ఉండే సమయంతో సమానంగా ఉంటాయి.


 "ఉగాది" అనే పదం సంస్కృత పదం "యుగాది" నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం కొత్త శకం ప్రారంభం.  తెలుగు భాషలో, "ఉ" అంటే "ఉదయం" (ఉదయం), మరియు "గడి" అంటే "కాలం".  ఈ విధంగా, ఉగాది కొత్త శకం యొక్క పెరుగుదల లేదా ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.  ఇది కొత్త అవకాశాలను స్వీకరించడానికి, గత దుఃఖాలను విడిచిపెట్టి, శ్రేయస్సు, ఆనందం మరియు ఆనందాన్ని స్వాగతించే సమయం.


 వేడుకలు మరియు ఆచారాలు

ఉగాది అనేది కుటుంబాలు మరియు సమాజాలను కలిపే పండుగ.  వేడుకలు సాధారణంగా గృహాలను పూర్తిగా శుభ్రపరచడంతో ప్రారంభమవుతాయి, ఇది గత సంవత్సరంలో పేరుకుపోయిన ప్రతికూలత లేదా మలినాలను తొలగించడాన్ని సూచిస్తుంది.  శారీరకంగా మరియు మానసికంగా కొత్తగా ప్రారంభించాల్సిన సమయం ఇది.


 పండుగ యొక్క ప్రధాన అంశాలలో ఒకటి సాంప్రదాయ ఉగాది పచ్చడి, పండుగ స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబించే ప్రత్యేక వంటకం.  చింతపండు, బెల్లం, వేప పూలు, పచ్చి మామిడికాయ, ఉప్పు మరియు పచ్చి మిరపకాయలు అనే ఆరు పదార్ధాల మిశ్రమంతో ఈ చట్నీ లాంటి మిశ్రమం తయారు చేయబడింది.  ఈ పదార్ధాలలో ప్రతి ఒక్కటి సింబాలిక్ అర్ధాన్ని కలిగి ఉంది:





 చింతపండు పులుపు మరియు జీవిత కష్టాలను సూచిస్తుంది.


 బెల్లం తీపి మరియు ఆనందాన్ని సూచిస్తుంది.


 వేప పువ్వులు చేదు మరియు జీవిత పోరాటాలను సూచిస్తాయి.


 పచ్చి మామిడి తాజాదనాన్ని మరియు కొత్త ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.


 ఉప్పు జీవాన్ని కాపాడుతుంది.


 పచ్చి మిరపకాయలు తప్పనిసరిగా ఎదుర్కోవాల్సిన సవాళ్లకు గుర్తు.


 ఈ అభిరుచుల కలయిక జీవితం యొక్క సారాంశాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది-దాని ఆనందం మరియు దుఃఖం, తీపి మరియు చేదుల మిశ్రమం.  ఈ సంతులనం జీవితం విరుద్ధమైన అనుభవాల సమ్మేళనం అని గుర్తు చేస్తుంది మరియు అందరినీ దయతో స్వీకరించాలి అని తెలుపుతుంది.


 ఉగాది రోజున, ప్రజలు కొత్త బట్టలు  ధరిస్తారు, ఇది సంవత్సరం యొక్క కొత్త ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.  సంపన్నమైన సంవత్సరం కోసం దైవం నుండి ఆశీర్వాదం కోసం చాలా మంది దేవాలయాలను సందర్శిస్తారు.  దేవాలయాలు పూలతో అలంకరించబడి, ఆరోగ్యం, సంపద మరియు ఆనందం కోసం పూజలు చేస్తారు.


 సాయంత్రం ప్రత్యేక పంచాంగ శ్రవణం (వార్షిక జ్యోతిష్య అంచనాలను వినడం) ఉంటుంది.  పంచాంగం  గ్రహాల కదలికలు మరియు సంవత్సరానికి సంబంధించిన అంచనాలను వివరిస్తుంది.  పంచాంగ ప్రవచనాలను వినడం వల్ల అదృష్టం వస్తుందని మరియు సంవత్సరానికి సానుకూల  దృక్పథం కలిగిస్తుందని నమ్ముతారు. ఉగాది రోజున కవి సమ్మేళనాలు నిర్వహించడం పరిపాటి. కవి సమ్మేళనాలలో కవులు తమ కవితలలో ప్రకృతి వర్ణనలు చేస్తారు.


  

Thursday, March 27, 2025

పరీక్షల ఒత్తిడి...

 పరీక్షల ఒత్తిడి...


 నిశ్శబ్దం నిండిన పరీక్ష గదిలో 

 ఉద్రిక్తత నిండిన మనసులు

 ఒత్తిడితో పరీక్షలు రాస్తున్న విద్యార్థులు 

 కాలం వేగంగా గడిచిపోతుంది

రాయాలనుకున్న జవాబులు మస్థిష్కంలో మెదలక 

భయంతో మెదడును మధిస్తున్నారు కొందరు

నిద్రలేని రాత్రులు, నిరంతర భయంతో 

బట్టీ పట్టి చదివిన చదువులు

గుర్తుకు రాక మదన పడుతున్నారు మరికొందరు 

 కానీ వారి మనస్సులో ఉపశమనం లేదు....

 గ్రేడ్‌లు మాత్రమే ప్రతిభను నిర్వచించినప్పుడు.

బట్టి చదువులు కాక ఏముంటాయి? 

సృజనాత్మకతలేదు... అవగాహనకు చోటే లేదు...

ఏడాది చదివిన చదువులను గంటల్లో పరీక్షిస్తారు..

జ్ఞాపక శక్తికి ప్రాధాన్యతిస్తూ ...

మక్కీకి మక్కి రాసిన వాళ్ళు టాపర్లు అవుతున్నారు.. కానీ 

విద్యార్థులలో విభిన్న నైపుణ్యాలు పెంపొందాలి 

దాని కనుగుణంగా విద్యా ప్రణాళిక ఉండాలి...

వాటిని పరీక్షించే విధంగా పరీక్షలు ఉండాలి ...

మన విద్యా వ్యవస్థ ఉపాధికి ఊతం ఇవ్వాలి...

                                              - తోట యోగేంధర్ 


  

మండుతున్న ఎండలు..

 మండుతున్న ఎండలు..



ఎటు చూసినా ఎండలు మండిపోతున్న వైనం 

భానుడి ప్రకాశంతో హడలిపోతున్న జనం

బెంబేలెత్తిపోతున్నారు ప్రజానీకం...

ఈ మండుటెండల్లో సామాన్యుల బ్రతుకు నరకం

కష్టజీవికి ఉష్ణతాపం కదలక కూర్చుంటే నడవదు జీవితం..


                మధ్యతరగతికి నిద్ర పట్టని కాలం

కూలర్లు , ఏసీలు లేకపోతే బ్రతకలేనంత వేసవి తాపం 

ఏసీ లు కూలర్ల ధరలు మండుతున్న వైనం  

కరెంటు పోతే ఉక్క పోతతో దిక్కుతోచని సామాన్య జనం

అప్పు సప్పుచేసి కూలర్లు ఏసీలు వాడితే

కరెంటు బిల్లుతో హడలిపోతున్న సామాన్య జనం  



విద్యార్థులకు వేసవి వినోదం 

ఆటపాటల్లో మునిగితేలేను విద్యార్థి లోకం...

జాగ్రత్తలు పాటిస్తే వేసవి వినోదం 

లేదంటే మిగిలేది అనారోగ్యం 

ఎండల దెబ్బకు వడదెబ్బ ఖాయం..

జాగ్రత్తలతో కాపాడుకోండి మీ ఆరోగ్యం..

                                 - తోట యోగేందర్ 

      

Thursday, March 20, 2025

 జంక్ ఫుడ్ తో  పిల్లల ఆరోగ్యం పై విపరీత ప్రభావం....

జంక్ ఫుడ్ పిల్లల ఆరోగ్యానికి హానికరం, ఇది గుండె సమస్యలు, మధుమేహం, ఊబకాయం, అధిక రక్తపోటు, జీర్ణ సమస్యలు మరియు క్యాన్సర్ వంటి వివిధ వ్యాధులకు దారితీస్తుంది.

కొవ్వులు, చక్కెరలు, లవణాలు ఎక్కువగా ఉండే జంక్ ఫుడ్ ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల పిల్లల్లో ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయి.

 ఊబకాయం:

జంక్ ఫుడ్‌లో అధిక స్థాయిలో కేలరీలు, కొవ్వులు, చక్కెరలు మరియు లవణాలు ఉంటాయి, ఇది పిల్లలలో అధిక బరువు మరియు ఊబకాయానికి దారితీస్తుంది.



పోషకాహార లోపం:

జంక్ ఫుడ్‌లో ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు వంటి అవసరమైన పోషకాలు లేవు, ఫలితంగా ఇనుము మరియు జింక్ లోపాలు ఏర్పడతాయి.

ఇది అలసట, బలహీనమైన పెరుగుదల, బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తి మరియు అభివృద్ధి సమస్యలకు దారితీస్తుంది.


 దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు :

జంక్ ఫుడ్‌ను నిరంతరం తీసుకోవడం వల్ల గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్, మధుమేహం మరియు అధిక రక్తపోటు వంటి దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

జంక్ ఫుడ్‌లోని అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులు మరియు సోడియం ఈ దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలకు దోహదం చేస్తాయి.




 ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లు:

సమతుల ఆహారంలో 50% కూరగాయలు మరియు పండ్లు, 25% బియ్యం లేదా ధాన్యాలు మరియు 25% కాయధాన్యాలు, పప్పుదినుసులు లేదా గుడ్లు వంటి ప్రోటీన్లు ఉండాలి.

ఇవి శరీరానికి అవసరమైన విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలను ,  మాంసకృత్తులను అందిస్తుంది.


 ప్రవర్తనా మరియు భావోద్వేగ సమస్యలు:

జంక్ ఫుడ్‌లోని కృత్రిమ రంగులు, రుచులు మరియు రసాయనాలు పిల్లల ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తాయి, ఇది హైపర్యాక్టివిటీ లేదా ఆసక్తి లేకపోవడానికి దారితీస్తుంది.

అధిక షుగర్ మూడ్ స్వింగ్‌లకు కారణమవుతుంది మరియు  కంటి చూపు సమస్యలకు దారితీస్తుంది. అభ్యాసం మరియు ఏకాగ్రతను ప్రభావితం చేస్తుంది.


 దంత మరియు జీర్ణ సమస్యలు:

జంక్ ఫుడ్ వల్ల దంత క్షయం, కడుపు నొప్పి, అజీర్ణం మరియు మలబద్ధకం వంటి జీర్ణ సమస్యలు వస్తాయి.

అధిక చక్కెర నోటిలో బ్యాక్టీరియా పెరుగుదలకు దారితీస్తుంది, ఫలితంగా దంత సమస్యలు వస్తాయి.


 చట్టపరమైన నిబంధనలు:

 పాఠశాలలకు 100 మీటర్ల లోపు జంక్ ఫుడ్ విక్రయించకూడదని చట్టాలు ఉన్నా, అమలు జరగడం లేదు.

పాఠశాలల పరిసరాలలో ఇప్పటికీ జంక్ ఫుడ్ విక్రయిస్తున్నారు, ఇది నేరుగా పిల్లల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.


 తల్లిదండ్రుల బాధ్యత:

తల్లిదండ్రులు తప్పనిసరిగా జంక్ ఫుడ్ యొక్క హానికరమైన ప్రభావాల గురించి తెలుసుకోవాలి మరియు తమ పిల్లలను జంక్ ఫుడ్ కు దూరంగా ఉంచాలి.

ఉపాధ్యాయులు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లపై పిల్లలకు అవగాహన కల్పించాలి మరియు శారీరక శ్రమలను ప్రోత్సహించాలి. పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళికలో డ్రిల్ పిఈటి పీరియడ్లు తప్పక ఉండే విధంగా చూసుకోవాలి.


 

Thursday, March 13, 2025

హోలీ రంగుల హోలీ...


 హోలీ రంగుల హోలీ

నవ వసంతాలు విరిసే హోలీ

కుల మతాల బేధం చూపని హోలీ

బంధుమిత్రుల ఆనంద హేలీ

ఉత్సాహపు ఉరకలతో..

ఆనంద డోలికలతో…

రంగురంగుల తేజస్సుతో..

తనువు మనస్సు తడిచిపోయే..

తనువే ఇంద్రధనస్సులా మురిసిపోయే..

హోలీ వర్ణ కాంతుల హోలీ..




అంతరంగాన ఆప్యాయతలు కలిగించే హోలీ

నవరత్నాల వలయాలు విరజిమ్మే హోలీ

అశాంతి మనసులలో శాంతి పెంచే హోలీ

సమాజం నడిపే, సౌభాగ్యపు గాధయే హోలీ

తరాలు తేడా లేని, గుండె కలయికలతో

మానవత్వాన్ని కళ్ళముందు ఆవిష్కరించే హోలీ..

స్వేచ్ఛకు, సమానత్వానికి దోహదం చేసే

రంగు రంగుల వర్షంతో..

వెలుగు పండుగ, మనసుల సందడితో..

హోలీ, జీవన రేఖపై

 కొత్త ఆశలు చిగురింపజేసే హోలీ.





రంగు రంగుల కాంతులతో పులకరించే

సుఖ శాంతులు తెచ్చిపెట్టే ఈ హోలీ

తరతమ బేధము లేదు వయో పరిమితి కానరాదు

రంగుల సరదాలో అభిమానం మెండుగ

ప్రతి ఒక్కరిలో వెలుగులు నింపగ 

ఈ మహాపండుగ హోలీ 

రంగురంగుల రంగేళి హోలీ!

                                               - తోట యోగేందర్.


Monday, February 24, 2025

 

మహా శివరాత్రి .....

 


 

      హిందూ పండుగలలో ముఖ్యమైన  మహా శివరాత్రిని భారతదేశం అంతటా, 
ముఖ్యంగా శివ భక్తులు చాలా భక్తి శ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఫాల్గుణ మాసం (ఫిబ్రవరి-మార్చి)  లో మహా శివరాత్రిని  జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగ హిందూ ప్రధాన దేవతలలో ఒకరైన శివుడిని ఆరాధిస్తూ,  ఉపవాసం, రాత్రంతా జాగరణలు ఆచరిస్తూ,  భజనలు, అభిశేకాలు మరియు పూజలు చేస్తూ పండుగను భక్తి శ్రద్దలతో జరుపుకుంటారు.  మహా శివరాత్రి శివ భక్తులకు సంవత్సరంలో అత్యంత పవిత్రమైన రాత్రులలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ రాత్రి శివుడు సృష్టి, సంరక్షణ మరియు వినాశనం యొక్క విశ్వ నృత్యాన్ని( శివ తాండవం ) చేశాడని నమ్ముతారు. భక్తులు రాత్రంతా మేల్కొని పూజలు చేస్తూ శివుని ఆశీస్సులు పొందుతారు. ఈ పండుగ జీవితంలో చీకటి మరియు అజ్ఞానాన్ని అధిగమించడానికి తోడ్పడుతుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
మహా శివరాత్రి రోజునభక్తులు అన్న పానీయాలకు దూరంగా ఉంటూ కఠినమైన ఉపవాసం చేస్తారు. ఈ పండుగ నాడు ఉపవాసం చేస్తే మరు జన్మ ఉండదని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.  భక్తులు మహా శివరాత్రి  రోజున  శివాలయాలను సందర్శిస్తారు, అక్కడ ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు.



 

నమో నమో శంకర పరమేశ్వర

నమో నమో శివ శంభో మహేశ్వర

నమో నమో గంగాధర నీలకంఠ

నమో నమో నందీశ మహేశ్వర

మా పాపములు తొలగించగ

మా కష్టములు కడతేర్చగ

మము దీవించగ ... మము కాపాడగ

అభయమివ్వు మహేశ్వర ...

మహా శివరాత్రి పర్వదినమున

మహా దేవుడికి  పూజలు చేయగ

నీ భక్తులమంతా కదిలెదము

సదా శివ పరమేశ్వర....!


                                                                   శివ శివ తారక బ్రహ్మ రహస్యం

శివ శివ యోగేశ్వర రహస్యం

శివ శివ వైరాగ్య బ్రహ్మ రహస్యం

శివ శివ శక్తి బ్రహ్మ రహస్యం


                                                                           శివుడా నీ వల్లే సృష్టి

శివుడా నీ వల్లే స్థితి

శివుడా నీ వల్లే లయం

శివుడా నీ వల్లే మోక్షం...


                                                            పాహి పాహి మహా శివ ... భక్త వత్సల ..

పర మేశ్వర ప్రణతులివే .. మహా దేవ ...

శంభో శంకర  మహా దేవ….

 

ఆరోగ్యానికి మేలు చేకూర్చే చిట్కాలు...

ఆరోగ్యానికి మేలు చేకూర్చే చిట్కాలు...   1. గుడ్లు మెదడుకు మేలు చేస్తాయి.  2. కిడ్నీలకు నీరు మేలు చేస్తుంది.  3. క్యాబేజీ కాలేయానికి మేలు చేస...